وبلاگ هادی نوری

برنامه درسی "جامعه شناسی تغییرات اجتماعی"

        پاییز 1391

مشخصات مدرس

مدرس: هادی نوری؛ PH.D

محل کار: دانشگاه گیلان؛ دانشکده علوم انسانی؛ اتاق 215

تلفن: (داخلی 4056) 78 - 01316690275

Email: h.k.noori@gmail.com

دوره تحصیلی، روز و ساعت کلاس: کارشناسی، چهارشنبه، 7-2.

توصیف و اهداف درس

اولین جامعه شناسان بر این نکته اذعان داشته اند که جامعه از دو وجه نظم و تغییر تشکیل شده است. با این همه، در عمل و جریان کار خود بیشتر بر وجه نظم آن تأکید داشته اند. این امر بررسی مقوله تغییر اجتماعی را برای مدتی حدود نیم قرن به تأخیر انداخت. اما سرانجام بحث تغییرات اجتماعی به موازات رشد حوزه جامعه شناسی تاریخی به کانون توجه جامعه شناسان و سیاست پژوهان تبدیل شد. از آن زمان مباحث مختلفی در رابطه با تغییر اجتماعی مطرح شده است. درس جامعه شناسی تغییرات اجتماعی به مباحثی مانند توصیف چیستی تغییر، تبیین چرایی وقوع تغییر، چگونگی وقوع و فرایند تغییر، آهنگ و دوره زمانی تغییر، استراتژی ها و شیوه های ایجاد تغییر، کارگزاران ایجاد تغییر، جهت های تغییر، تأثیرات و نتایج تغییر، و هزینه های تغییر برای جامعه می پردازد. 

نحوه ارزشیابی و نمره دهی

1. امتحان پایان ترم (70 %)

امتحان پایان ترم درس جامعه شناسی سیاسی به صورت «Openbook» است. شما اجازه دارید در جلسه امتحان منابع درسی را با خود همراه داشته باشید. اما این بدان معنا نیست که از خواندن منابع تعیین شده پیش از امتحان خودداری شود. برعکس، منابع امتحانی باید حتما پیش از روز امتحان و در طول ترم مطالعه گردند و با ذهنی آماده سر جلسه امتحان حاضر شوید. چون پرسش های امتحانی از نوع مقایسه ای بوده و مستلزم آن است که ابتدا مطالب کاملا خوانده شود و در جلسه امتحان تنها وقت برای اندیشیدن، تحلیل و مقایسه وجود دارد. مزیت این نوع از امتحان در این است که از ایجاد فشار زائد بر ذهن دانشجو و تکیه صرف بر حافظه جلوگیری می کند و به دانشجو فرصت می دهد تا بجای حفظ کردن مطالب درباره آنها بیاندیشد و امکان تحلیل داشته باشد. برای این درس چهار پرسش مقایسه ای ارائه می گردد که هر کدام 3.5 نمره دارد.   

2. مشارکت در کلاس (15 %)

مشارکت در کلاس نمایانگر علاقه دانشجو و البته زمینه ایجاد علاقه دانشجو به مطالب درس است. دانشجو باید مطابق برنامه درسی هفتگی ارائه شده مطالب هر هفته را پیش از کلاس مطالعه نموده و با ذهن آماده سر جلسه کلاس حاضر شود. کلاس با مشارکت و گفتگوهای میان استاد و دانشجویان تنظیم خواهد شد.

3. تحقیق درسی  (15 %)

تحقیق درسی دانشجویان این درس ارائه یک تحلیل جامعه شناختی درباره یکی از «فروپاشی های دوره های تاریخ اجتماعی ایران» خواهد بود. دانشجویان ابتدا باید با یکی همکلاسی های خود جفت شوند و پس از ساختن یک تیم تحقیقی، یکی از دوره های تاریخ اجتماعی ایران (برای نمونه، دوره ساسانی) را انتخاب نمایند. در مرحله بعد می بایست فروپاشی مذکور بر مبنای پرسش های مطرح شده در برنامه درسی مورد تحلیل قرار گیرد. پرسش های تحقیق به قرار زیر هستند:

1. توصیف چیستی تغییر در فروپاشی
2. تبیین چرایی تغییر در فروپاشی
3. تشریح آهنگ تغییر در فروپاشی
4. تشریح الگوی تغییر در فروپاشی
5. تشریح استراتژی تغییر در فروپاشی
6. تشریح کارگزاران تغییر در فروپاشی
7. تشریح جهت تغییر در فروپاشی
8. تشریح نتایج تغییر در فروپاشی
9. تشریح هزینه ها تغییر در فروپاشی

** دوره های تاریخی ایران به قرار زیر است:

ماد؛ هخامنشیان؛ اشکانیان؛ ساسانیان، امویان؛ طاهریان و صفاریان و سامانیان؛ آل بویه؛ غزنویان؛ سلجوقیان؛ ایلخانان؛ تیموریان؛ صفویان؛ افشاریان؛ زندیان؛ قاجاریان؛ پهلوی اول؛ پهلوی دوم.

تذکر: در خصوص کیفیت، چگونگی انجام و چگونگی ارسال تحقیق به بخش «اصول نگارش و ارسال تحقیق کلاسی دانشجویان دوره کارشناسی» در «وبلاگ هادی نوری» یا (hnoori.blogfa.com) رجوع گردد.

برنامه درسی هفتگی

هفته (1) جایگاه تغییر در جامعه شناسی

روشه، گی (1376)، تغییرات اجتماعی، ترجمه منوچهر وثوقی، تهران: نشر نی، صص 25- 15.

هفته (2) اسطوره های تغییر

لاور، رابرت (1373)، دیدگاههایی درباره دگرگونی اجتماعی، ترجمه کاووس سید امامی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، صص 15- 2.

هفته (3) چیستی تغییر

واگو، استفان (1372)، درآمدی بر تئوری ها و مدل های تغییرات اجتماعی، ترجمه اجمد غروی زاد، تهران: نشر جهاد دانشگاهی، صص 14- 4؛ 274- 268.

هفته (4) چرایی تغییر (۱)

 لاور، رابرت (1373)، دیدگاههایی درباره دگرگونی اجتماعی، ترجمه کاووس سید امامی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، صص 60- 23.

هفته (5) چرایی تغییر (۲)

لاور، رابرت (1373)، دیدگاههایی درباره دگرگونی اجتماعی، ترجمه کاووس سید امامی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، صص 90- 65.

هفته (6) چرایی تغییر (۳)

لاور، رابرت (1373)، دیدگاههایی درباره دگرگونی اجتماعی، ترجمه کاووس سید امامی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، صص 110- 93.

هفته (7) چرایی تغییر (۴)

لاور، رابرت (1373)، دیدگاههایی درباره دگرگونی اجتماعی، ترجمه کاووس سید امامی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، صص 150- 113.

هفته (8) آهنگ تغییر

واگو، استفان (1372)، درآمدی بر تئوری ها و مدل های تغییرات اجتماعی، ترجمه اجمد غروی زاد، تهران: نشر جهاد دانشگاهی، صص 217- 187.

هفته (9) الگوهای تغییر

واگو، استفان (1372)، درآمدی بر تئوری ها و مدل های تغییرات اجتماعی، ترجمه اجمد غروی زاد، تهران: نشر جهاد دانشگاهی، صص 182- 147.

هفته (10) استراتژی های تغییر

واگو، استفان (1372)، درآمدی بر تئوری ها و مدل های تغییرات اجتماعی، ترجمه اجمد غروی زاد، تهران: نشر جهاد دانشگاهی، صص 291- 276.

هفته (11) کارگزاران تغییر

روشه، گی (1376)، تغییرات اجتماعی، ترجمه منوچهر وثوقی، تهران: نشر نی، صص 143- 129.

لاور، رابرت (1373)، دیدگاههایی درباره دگرگونی اجتماعی، ترجمه کاووس سید امامی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 190- 170.

هفته (12) جهت تغییر

واگو، استفان (1372)، درآمدی بر تئوری ها و مدل های تغییرات اجتماعی، ترجمه اجمد غروی زاد، تهران: نشر جهاد دانشگاهی، صص 110- 81.

هفته (13) نتایج تغییر

واگو، استفان (1372)، درآمدی بر تئوری ها و مدل های تغییرات اجتماعی، ترجمه اجمد غروی زاد، تهران: نشر جهاد دانشگاهی، صص 330- 305.

هفته (14) هزینه های تغییر

واگو، استفان (1372)، درآمدی بر تئوری ها و مدل های تغییرات اجتماعی، ترجمه اجمد غروی زاد، تهران: نشر جهاد دانشگاهی، صص 364- 333.