دکتری جامعه شناسی سياسي ـ تاریخی

برنامه درسی جامعه شناسی سیاسی (کارشناسی)

       زمستان 1389 

مشخصات مدرس

مدرس: هادی نوری؛ PH.D

محل کار: دانشگاه گیلان؛ دانشکده علوم انسانی؛ اتاق 215

تلفن: (داخلی 4056) 78 - 01316690275

Email: h.k.noori@gmail.com

دوره تحصیلی، روز و ساعت کلاس: کارشناسی، سه شنبه، ساعت 6- 4

 

 توصیف و اهداف درس

موضوع مورد مطالعه این درس بررسی رابطه میان دولت و جامعه است. از این منظر، دولت پدیده ای مستقل و قائم به نفس نیست، بلکه در درون شبکه ای از نیروها و قدرت های اجتماعی قرار دارد که در تشکیل آن مؤثرند. بعبارت دیگر، هدف بررسی روابط میان ساختارهای اجتماعی و حوزه زندگی سیاسی است. این بررسی در سه سطح صورت می گیرد. در سطح فردی، هدف بررسی رفتار سیاسی افراد (مانند رفتار حزبی و انتخاباتی) در زمینه های اجتماعی آن است. در سطح گروهی، رابطه میان دولت و نیروهای اجتماعی (مانند روحانیون، نظامیان، روشنفکران، قومیت ها، اقلیت ها، کشاورزان، زنان و طبقات اجتماعی) مورد توجه است. در سطح کلان، دولت به عنوان یک پدیده ساختاری در ارتباط با دیگر ساختارهای جامعه مانند دین، اقتصاد و نظام قشربندی مورد بررسی قرار می گیرد. در این معنا، دولت به مثابه یک نهاد در زمینه ای اجتماعی و تاریخی صورتبندی می شود.

   

نحوه ارزشیابی و نمره دهی

1. امتحان پایان ترم (70 %)

امتحان پایان ترم درس جامعه شناسی سیاسی به صورت «Openbook» است. شما اجازه دارید در جلسه امتحان منابع درسی را با خود همراه داشته باشید. اما این بدان معنا نیست که از خواندن منابع تعیین شده پیش از امتحان خودداری شود. در واقع برعکس، منابع امتحانی باید حتما پیش از روز امتحان و در طول ترم مطالعه گردند و با ذهنی آماده سر جلسه امتحان حاضر شوید. چون پرسش های امتحانی از نوع مقایسه ای بوده و مستلزم آن است که ابتدا مطالب کاملا خوانده شود و در جلسه امتحان تنها وقت برای اندیشیدن، تحلیل و مقایسه وجود دارد. مزیت این نوع از امتحان در این است که از ایجاد فشار زائد بر ذهن دانشجو و تکیه صرف بر حافظه جلوگیری می کند و به دانشجو فرصت می دهد تا بجای حفظ کردن مطالب درباره آنها بیاندیشد و امکان تحلیل داشته باشد. برای این درس چهار پرسش مقایسه ای ارائه می گردد که هر کدام 4 نمره دارد.   

 

2. مشارکت در کلاس (15 %)

مشارکت در کلاس نمایانگر علاقه دانشجو و البته زمینه ایجاد علاقه دانشجو به مطالب درس است. دانشجو باید مطابق برنامه درسی هفتگی ارائه شده مطالب هر هفته را پیش از کلاس مطالعه نموده و با ذهن آماده سر جلسه کلاس حاضر شود. کلاس با مشارکت و گفتگوهای میان استاد و دانشجویان تنظیم خواهد شد.

 

2. تحقیق درسی  (15 %)

تحقیق درسی دانشجویان این درس ارائه یک تحلیل جامعه شناختی سیاسی در خصوص یکی از «دوره های تاریخ اجتماعی ایران» خواهد بود. دانشجویان ابتدا باید با یکی همکلاسی های خود جفت شوند و پس از ساختن یک تیم تحقیقی، یکی از دوره های تاریخ اجتماعی ایران (برای نمونه، دوره اشکانی) را انتخاب نمایند. از آنجا که تحلیل جامعه شناختی سیاسی باید حول محور رابطه میان دولت و جامعه باشد، محورهای تحقیق درسی شامل موارد زیر است:

  1. بررسی رابطه میان دولت مرکزی و نیروهای اجتماعی (مانند روحانیون، نظامیان، دیوان سالاران، کشاورزان، صنعتگران و مانند آنها). دولت مرکزی تا چه اندازه بر طبقات و نیروهای اجتماعی تسلط دارد؟ آیا دولت نماینده و ابزار دست طبقه مسلط است (دولت طبقاتی)، یا تسلط و کنترل تام و تمامی بر طبقات فعال جامعه دارد (فراطبقاتی)، یا این که دارای استقلال نسبی از طبقات جامعه است؟
  2. آیا دولت ساختاری متمرکز دارد یا فدرال؟ بعبارت دیگر، میان دولت مرکزی و ایالت های کشور تقسیم قدرت صورت گرفته است یا این که قدرت در اختیار دولت مرکزی قرار دارد.
  3. آیا دولت ماهیتی ریاستی دارد یا پارلمانی؟ در این مورد، باید که آیا در ساختار دولت پارلمان یا مجلس وجود دارد یا نه. در صورت حضور مجلس، آیا یک مجلس وجود داشته یا دو مجلس؟ نقش و جایگاه مجلس در ساختار قدرت چگونه بوده است؟ آیا مجلس جنبه تشریفاتی داشت یا تعیین کننده؟
  4. جایگاه قانون در ساختار قدرت چگونه است؟ آیا نهاد دولت مبتنی بر مجموعه مقررات صوری غیر شخصی استوار است یا فرامین شخصی حاکمان سیاسی؟ آیا قوانین به شکل صورت و برای به صورت همگان صادر می شد یا این که قانون نمایانگر تمایلات شخصی حاکم سیاسی بود؟

 

** دوره های تاریخی ایران به قرار زیر است:

ماد؛ هخامنشیان؛ اشکانیان؛ ساسانیان، امویان؛ طاهریان و صفاریان و سامانیان؛ آل بویه و آل زیار؛ غزنویان و سلجوقیان، مغول تا تیموریان؛ صفویان؛ افشاریان و زندیان؛ قاجاریان؛ پهلوی اول؛ پهلوی دوم؛ جمهوری اسلامی

 

تذکر: در خصوص کیفیت، چگونگی انجام و چگونگی ارسال تحقیق به بخش «اصول نگارش و ارسال تحقیق کلاسی دانشجویان دوره کارشناسی» در «وبلاگ اینجانب» رجوع گردد.

 

برنامه درسی هفتگی

هفته (1) سازمان درس و مقدمه

هفته (2) قلمرو جامعه شناسی سیاسی

راش، مایکل (1388)، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: سمت، فصل اول.

بشیریه، حسین (1382)، آموزش دانش سیاسی، تهران: نشر نگاه معاصر، صص 60- 45.

 

هفته (3) مدل های نظری جامعه شناسی سیاسی (1)

مارش، دیوید و استوکر، جری (1378)، روش و نظریه در علوم سیاسی، ترجمه امیر محمد حاجی یوسفی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، صص 382- 329.

 

هفته (4) مدل های نظری جامعه شناسی سیاسی (2)

مارش، دیوید و استوکر، جری (1378)، روش و نظریه در علوم سیاسی، ترجمه امیر محمد حاجی یوسفی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، صص 408- 383.

 

هفته (5) قدرت و اقتدار

راش، مایکل (1388)، جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: سمت، فصل «قدرت».

 

هفته (6) ماهیت و نظریه های تشکیل دولت

وینسنت، اندرو (1378)، نظریه های دولت، ترجمه حسین بشیریه، تهران: نی، صص 44- 20.

پوجّی، جان فرانکو (1388)، «نظریه های تشکیل دولت»، در راهنمای جامعه شناسی سیاسی (جلد اول)، ویرستاران کیت نش و آلن اسکات، ترجمه علی قاسمی و قدیر نصیری، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، صص 144- 127.

 

هفته (7) کارویژه های دولت

بشیریه، حسین (1382)، آموزش دانش سیاسی، تهران: نشر نگاه معاصر، صص 120- 99.

 

هفته (6) اشکال دولت

بلاندل، ژان (1378)، حکومت مقایسه ای، ترجمه علی مرشدی زاد، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، صص 70- 47.

بروکر، پل (1383)، رزیم های غیردموکراتیک، ترجمه علیرضا سمیعی، تهران: کویر، صص 98-67.

 

هفته (7) جامعه مدنی و جامعه توده ای

ری، لری (1388)، «جامعه مدنی و حوزه عمومی»، در راهنمای جامعه شناسی سیاسی (جلد دوم)، ویرستاران کیت نش و آلن اسکات، ترجمه محمد خضری، فرامرز تقی لو و فرزاد پورسعید، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، صص 30- 15.

کورن هاوزر، ویلیام (1385)، «دو دیدگاه درباره جامعه توده ای» و «فرهنگ و شخصیت در جامعه توده ای»، در درباره توتالیتاریسم، ترجمه هادی نوری، تهران: شیرازه، صص 242- 207.

 

هفته (8) شکاف های اجتماعی و نیروهای اجتماعی

نوریس، پیپا (1388)، جامعه شناسی سیاسی شکاف های اجتماعی، ترجمه پرویز دلیرپور و علیرضاسمیعی اصفهانی، تهران: نشر کویر، صص 75- 15.

بشیریه، حسین (1376)، جامعه شناسی سیاسی، تهران: نشر نی، صص 125- 95.

 

هفته (9) احزاب سیاسی

دورماگن، ژان و موشار، دانیل (1389)، مبانی جامعه شناسی سیاسی، ترجمه عبدالحسین نیک گوهر، تهران: آگاه، صص 168- 137.

بلاندل، ژان (1378)، حکومت مقایسه ای، ترجمه علی مرشدی زاد، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، صص 256- 210.

 

هفته (10) نظام های انتخاباتی

بلاندل، ژان (1378، حکومت مقایسه ای، ترجمه علی مرشدی زاد، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، صص 278- 257.

دورماگن، ژان و موشار، دانیل (1389)، مبانی جامعه شناسی سیاسی، ترجمه عبدالحسین نیک گوهر، تهران: آگاه، صص 251- 209

 

هفته (11) جنبش های اجتماعی و گروه های ذینفع

روشه، گی (1375)، تغییرات اجتماعی، ترجمه منوچهر وثوقی، تهران: مشر نی، صص 139- 129.

نش، کیت (1380)، جامعه شناسی سیاسی معاصر، ترجمه غلامرضا دلفروز، تهران: نشر کویر، صص 144- 129.

 

هفته (12) مشارکت سیاسی

واینر، مایرون (1380) «مشارکت سیاسی: بحران فرایند سیاسی»، در بحران ها و توالی ها در توسعه سیاسی، ترجمه غلامرضا خواجه سروری، تهران: مطالعات راهبردی، صص 300- 243.

 

هفته (13) قومیت و سیاست

میسون، تی دیوید (1377، «قومیت و سیاست»، در فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش شماره اول، بهار، صص 152- 125.

مارجر، مارتین (1377)، «سیاست قومی»، در فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش شماره اول، بهار، صص 182- 153.

 

هفته (14) جنسیت و رسانه ها

کانل، دبلیو (1388)، «جنسیت و دولت»، در راهنمای جامعه شناسی سیاسی (جلد اول)، ویرستاران کیت نش و آلن اسکات، ترجمه محمد علی قاسمی و قدیر نصیری، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، صص 176- 159.

تامپسون، جان. بی (1388)، «رسانه ها و سیاست»، در راهنمای جامعه شناسی سیاسی (جلد اول)، ویرستاران کیت نش و آلن اسکات، ترجمه محمد علی قاسمی و قدیر نصیری، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی، صص 264- 253.

 

 

 

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 27 بهمن1389ساعت 7:50 قبل از ظهر  توسط هادی نوری | 
 
صفحه نخست
پروفایل مدیر وبلاگ
پست الکترونیک
آرشیو وبلاگ
عناوین مطالب وبلاگ
درباره وبلاگ
نویسنده این وبلاگ بر آن است که تاریخ اجتماعی ایران اصلی ترین دستور جلسه بررسی برای انجام تحقیق جامعه شناختی در حال حاضر می باشد. چراکه برغم بیشمار کتاب های نوشته شده، بسیار کم شمار آثاری وجود دارد که از منظر جامعه شناختی به بررسی تاریخ اجتماعی ایران بپردازند. در حالی که این منظر جدید می تواند "ساحت هایی نامکشوف" از تاریخ غنی ایران برای مسائل زمان حال آن بازگشاید.

نوشته های پیشین
بهمن 1392
دی 1392
مرداد 1392
خرداد 1392
آبان 1391
مهر 1391
تیر 1391
خرداد 1391
مهر 1390
تیر 1390
اسفند 1389
بهمن 1389
آرشیو موضوعی
معرفی
فعالیت های علمی
دروس دانشگاه
پایان نامه ها
تاریخ ایران
جامعه شناسی تاریخی
عکس
تماس
پیوندها
دانشنامه ایرانیکا
کانون پژوهش های ایران باستان
پروژه شاهنامه
دایره المعارف ویکیپدیا
 

 RSS

POWERED BY
BLOGFA.COM